Menu
Greek English German Italian

Προίκες και προικοσύμφωνα

 Όταν έκλεινε τη συμφωνία στο σπίτι της νύφης ο προξενητής ή η προξενήτρα, o πατέρας δήλωνε ότι είχε να δώσει στην κόρη του για προίκα. Κάποιες φορές μάλιστα τα σημείωναν σε ένα πρόχειρο χαρτί κι αφού πλέον ο γαμπρός προχωρούσε στον αρραβώνα μαζεύονταν οι συμπέθεροι και τα αδέλφια για να κλείσει επίσημα πλέον η συμφωνία με τη σύνταξη του προικοσύμφωνου. Στις πιο ευκατάστατες οικογένειες για τη συγγραφή και την εγκυρότητα του προικοσύμφωνου συμμετείχε ο νοτάριος δηλαδή ο συμβολαιογράφος. 

Τα προικοσύμφωνα ξεκινούσαν πάντα με την επίκληση της Αγίας Τριάδας. Σε πολλά απ’ αυτά στο πάνω μέρος σχεδίαζαν το σταυρό με το Ιησούς Χριστός Νικά. Είναι πολύ ενδιαφέρουσα η μελέτη τέτοιων προικοσυμφώνων για συγκεκομμένο τόπο από την οποία ο μελετητής μπορεί να βγάλει συμπεράσματα για την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των ανθρώπων στη συγκεκριμένη εποχή. Τα προικοσύμφωνα είναι κείμενα λαϊκά ανορθόγραφα γραμμένα και ασύνταχτα, όπου κυριαρχεί το γλωσσικό ιδίωμα του τόπου και δίνουν πάμπολλες πληροφορίες για την οικιακή οικονομία, την ενδυμασία, την κτηματική ορολογία κλπ. 

 Όλα τα προικοσύμφωνα τελειώνουν με την ευχή των γονέων και τις υπογραφές τους, που όμως επειδή πολλοί ήταν αγράμματοι υπέγραφαν και κάποιοι μάρτυρες. Σε περίπτωση που ο αρραβώναςδιαλυόταν τότε ο νοτάριος συνέτασσε έγγραφο σύμφωνα με το οποίο ακυρωνόταν τοπροικοσύμφωνο. Όταν υπογραφόταν το προικοσύμφωνο ακολουθούσε σε στενό οικογενειακό κύκλο τραπέζι και γλέντι. 

Read more...

Ήθη και έθιμα της Λέσβου

ΤΟ ΠΡΟΞΕΝΙΟ 

Μόλις λοιπόν η κοπέλα – κυρίως η κοπέλα μια και τις κόρες τις θεωρούσανε κατά κάποιο τρόπο βάρος που έπρεπε να βγει έφτανε σε ηλικία γάμου οι γονείς άρχιζαν να σκέπτονται για την αποκατάστασή της. Εδώ αφού τα προσωπικά αισθήματα των παιδιών ήταν κάτι το απαγορευμένο τον πρώτο λόγο είχε η απόφαση του πατέρα αλλά και μιας δυναμικής μητέρας. Πιάνουν δουλειά λοιπόν οι προξενητάδες. Ο προξενητής ή η προξενήτρα πρόσωπο εμπιστοσύνης της οικογένειας που στέλνει το προξενιό – υπάρχουν βέβαια και οι γνωστές επαγγελματίες προξενήτρες αναλαμβάνουν να μεταφέρουν την επιθυμία της μιας οικογένειας στην άλλη. Μαζί με την πρόταση θα δοθούν και οι πρώτες πληροφορίες για την προίκα, της νύφης κυρίως, σε μετρητά, σπίτια και κτήματα. Θα δώσει μια προθεσμία για να σκεφτεί το πράγμα η οικογένεια του γαμπρού και θα ξαναπεράσει για να πάρει την τελική απόφαση. 

Παρόμοια τα πράγματα και στην περίπτωση που ο γαμπρός στέλνει προξενιό στη νύφη. 

ΜΕΛΙ ΜΕ ΚΑΡΥΔΙΑ

Η προξενήτρα ή ο προξενητής έπαιρνε μαζί του κάτι γλυκό συνήθως ζάχαρη και καραμέλες για να γλυκαθεί και να πιάσει το προξενιό. Αυτά βέβαια τα γλυκά, αν και λείψανε οι προξενιές και οι προξενήτρες, διατηρούνται και στις ημέρες μας από τις πρώτες στιγμές που αρχίζουν τα«κοντέματα» τις μιας οικογένειας με την άλλη, για να γλυκαθούν οι στιγμές και να πάνε όλα κατ’ ευχήν και με γλύκα. 

Ποτέ δεν ξεχνά βέβαια να μπει στο σπίτι με το δεξί πόδι. 

Αν τώρα η απόφαση που θα πάρει η οικογένεια που της πήγε το προξενιό είναι αρνητική θα δοθούν τότε δικαιολογίες, πως δεν έχουμε ακόμα καιρό για γάμους, πως δεν είμαστε ακόμα έτοιμοι, πως δεν έχουμε φέτος μαξούλια και άλλα παρόμοια.

«Καλό τσι άξιου του παλκάρ, αλλά έν έχουμι τσιρό για γάμ» 

Read more...

Καρβουνιάρηδες ή καρβουν(ι)αραίοι ή καρβουνιαροί της Λέσβου

Καρβουνιάρηδες ή καρβουν(ι)αραίοι ή καρβουνιαροί ονομάζονταν οι τεχνίτες που έφτιαχναν τα κάρβουνα. Συνήθως η τέχνη του καρβουνιάρη συνδεόταν με την οικογενειακή παράδοση, δηλαδή μεταφερόταν από πατέρα σε γιο, επί αρκετές γενιές. Οι Λέσβιοι καρβουνιάρηδες προμήθευαν με κάρβουνα αρκετές περιοχές. Εποχιακά πήγαιναν να εργαστούν (και) στην Κρήτη, στο Βόλο και αλλού, αφού η ζήτηση σε τοπικό επίπεδο ήταν σχετικά μικρή. Την οικιακή χρήση κάρβουνου υποκαθιστούσε συνήθως στα χειμωνιάτικα «μαγκάλια» η (ελαιο)πυρήνα (δηλαδή τα υπολείμματα της σύνθλιψης από τα ελαιοτριβεία), ενώ η ζήτηση από τις ψησταριές - καφενεία ήταν συνήθως περιορισμένη και δεν ικανοποιούσε τις οικονομικές τους ανάγκες.

Όσον αφορά στο εμπόριο του κάρβουνου, ορισμένοι καρβουνιαραίοι πουλούσαν οι ίδιοι στους πελάτες, ενώ κάποιοι άλλοι σε εμπόρους ή μεταπωλητές κάρβουνων. Οι περισσότεροι όμως προτιμούσαν να πουλούν οι ίδιοι τα προϊόντα τους, αφού, όπως ανέφεραν, αρκετοί έμποροι τους έκλεβαν στο «ζύγιασμα» ή «τους ρουφούσαν το αίμα». Παρότι οι καρβουνιαραίοι δεν ήταν οργανωμένοι σε επαγγελματική συντεχνία (εσνάφι ή σινάφι), είχαν πολύ καλές σχέσεις μεταξύ τους και, σε ορισμένες περιοχές ή περιπτώσεις, δούλευαν ομαδικά, βοηθώντας ο ένας τον άλλο στα καμίνια με τη σειρά (ή όπως ανέφεραν οι ίδιοι «κάνοντας νεμπέτια»), αφού η διαδικασία παραγωγής διαρκούσε πολύ, απαιτούσε κόπο και μεγάλη προσοχή.

Read more...
Subscribe to this RSS feed

Ακολούθησέ μας